توضیحات کامل و راهنمای خرید
مهم‌ترین تفاوت پمپ لجن کش با سایر پمپ‌های مستغرق، توانایی عبور دادن ذرات جامد بدون گرفتگی است. به همین دلیل در انتخاب این پمپ، علاوه بر دبی و ارتفاع، اندازه ذرات، مقدار الیاف و خورندگی سیال هم اهمیت دارد. در ادامه کاربردها، انواع پروانه، مشخصات فنی و نکات نصب لجن‌کش‌ها را بررسی می‌کنیم.
کاربردهای پمپ لجن کش
- تخلیه چاه فاضلاب، سپتیک و چاهک‌های جمع‌آوری پساب ساختمان
- انتقال فاضلاب از طبقات زیرزمین به شبکه فاضلاب شهری
- تخلیه گودبرداری‌های پر از آب گل‌آلود در کارگاه‌های عمرانی
- ایستگاه‌های پمپاژ و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری و صنعتی
- انتقال پساب دامداری‌ها، کشتارگاه‌ها و کارخانه‌ها
انواع پمپ لجن کش
لجن‌کش با پروانه باز یا گردابی
در پروانه گردابی (ورتکس)، پروانه در فاصله‌ای از مسیر اصلی جریان می‌چرخد و با ایجاد گرداب، سیال را به حرکت درمی‌آورد. ذرات جامد کمتر با پروانه برخورد می‌کنند و احتمال گرفتگی کاهش می‌یابد. پروانه‌های باز و نیمه‌باز نیز برای فاضلاب سبک و آب گل‌آلود رایج‌اند. اندازه بیشترین ذره قابل‌عبور در مشخصات بیشتر مدل‌ها ذکر شده و در این دسته از حدود ۲۰ تا ۷۶ میلیمتر و بیشتر متغیر است.
لجن‌کش خردکن‌دار
در فاضلاب‌هایی که دستمال، الیاف و مواد نرم دارند، تیغه خردکن ورودی، این مواد را پیش از رسیدن به پروانه خرد می‌کند. این پمپ‌ها برای انتقال فاضلاب ساختمان از طریق لوله‌های با قطر کمتر نیز کاربرد دارند. پمپ لجن کش لئو ۲ اینچ مدل XSP18-12/1.3ID خردکن‌دار با برق تک‌فاز و ارتفاع ۱۲ متر نمونه‌ای از این گروه است.
لجن‌کش استیل
برای پساب‌های خورنده یا محیط‌هایی که زنگ‌زدگی چدن مشکل‌ساز است، لجن‌کش با بدنه و پروانه استیل ساخته می‌شود. پمپ لجن کش ابارا DW 75(M) استیل با بدنه و پروانه استیل ۳۰۴ و عبور ذرات تا ۵۰ میلیمتر از این نوع است.
لجن‌کش‌های سنگین برای فاضلاب شهری و صنعتی
در ایستگاه‌های پمپاژ، پمپ‌های چدنی سه‌فاز با دهانه ۴ تا ۱۰ اینچ به کار می‌روند. برخی از آن‌ها، مانند سری KRT نوید سهند، هم به‌صورت متحرک و هم به‌صورت ثابت روی پایه اتصال کف نصب می‌شوند. پمپ لجن کش نوید سهند KRT F 80-210/4 با دبی ۸۰ متر مکعب در ساعت و بدنه چدن GG-25 نمونه‌ای از این مدل‌هاست. برای پروژه‌های آماده، زیردسته ایستگاه پمپاژ فاضلاب را هم ببینید.
مشخصات فنی مهم در انتخاب لجن‌کش
| مشخصه | اهمیت |
|---|---|
| حداکثر اندازه ذرات جامد | باید از بزرگ‌ترین ذرات موجود در سیال بیشتر باشد تا پمپ گرفته نشود |
| حداکثر دبی و ارتفاع | نقطه کار باید روی منحنی پمپ و در محدوده مناسب آن باشد |
| سایز دهانه | در این دسته از ۱¼ تا ۱۰ اینچ؛ دهانه بزرگ‌تر عبور ذرات را آسان‌تر می‌کند |
| جنس بدنه و پروانه | چدن، چدن GG-25، چدن داکتیل یا استیل؛ بر اساس سایش و خورندگی انتخاب شود |
| حداکثر عمق غوطه‌وری | معمولاً بین ۵ تا ۲۰ متر؛ عمق نصب نباید از آن بیشتر شود |
| دمای سیال | بیشتر مدل‌ها برای سیال تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد طراحی شده‌اند |
| برق مصرفی | مدل‌های کوچک تک‌فاز و بیشتر مدل‌های پرقدرت سه‌فاز ۳۸۰ ولت |
راهنمای انتخاب پمپ لجن کش
- نوع سیال را بشناسید: فاضلاب خانگی، پساب صنعتی، آب گل‌آلود یا لجن غلیظ؛ وجود الیاف، شن یا مواد خورنده را مشخص کنید.
- اندازه ذرات را برآورد کنید: پمپی انتخاب کنید که حداکثر اندازه ذرات عبوری آن با شرایط واقعی هماهنگ باشد یا خردکن داشته باشد.
- دبی و ارتفاع را محاسبه کنید: حجم چاهک، سرعت ورود فاضلاب، اختلاف ارتفاع و طول لوله رانش مبنای محاسبه‌اند.
- نوع نصب را تعیین کنید: متحرک برای کارهای موقت و کارگاهی، ثابت با پایه و ریل راهنما برای ایستگاه‌های دائمی.
- کنترل سطح را پیش‌بینی کنید: شناور یا سنسور سطح، روشن و خاموش شدن خودکار را ممکن می‌کند.
انتقال فاضلاب با سرعت بسیار کم در لوله باعث رسوب ذرات می‌شود و سرعت بسیار زیاد سایش را افزایش می‌دهد؛ بنابراین قطر لوله رانش را متناسب با دبی پمپ انتخاب کنید.
لجن‌کش، کف‌کش یا اسلاری؟
پمپ کف کش برای آب تمیز یا کمی گل‌آلود ساخته شده و ذرات درشت پروانه آن را مسدود می‌کند. لجن‌کش برای فاضلاب و ذرات نرم و متوسط مناسب است و برای دوغاب‌های بسیار ساینده مانند گل حفاری و پساب معدن، پمپ اسلاری با قطعات مقاوم در برابر سایش انتخاب درست‌تری است. مقایسه کامل کف‌کش و لجن‌کش در مقاله ۶ تفاوت مهم پمپ کف کش و لجن کش آمده است.
برندهای پمپ لجن کش
در این دسته، ابارا بیشترین تعداد مدل را دارد و پس از آن لئو، استریم، پنتاکس و نوید سهند قرار دارند. مدل‌هایی از داب، لوارا، اسپیکو و آلما نیز در این گروه عرضه شده‌اند.
برای مقایسه منصفانه، پمپ‌هایی با سایز دهانه و دبی نزدیک به هم را انتخاب کنید؛ برای نمونه پمپ لجن کش ابارا ۴ اینچ 100DML 5 7.5 با عبور ذرات تا ۷۶ میلیمتر را با مدل‌های ۴ اینچ ده‌اسب سایر برندها بسنجید.
عوامل مؤثر بر قیمت پمپ لجن کش
- توان موتور، دبی و ارتفاع
- سایز دهانه و اندازه ذرات قابل‌عبور
- نوع پروانه و وجود تیغه خردکن
- جنس بدنه و پروانه، به‌ویژه چدن داکتیل یا استیل
- نوع آب‌بندی موتور و حفاظت‌های داخلی
- تجهیزات نصب ثابت مانند پایه اتصال کف و ریل راهنما
قیمت مدل‌ها به‌صورت استعلامی اعلام می‌شود؛ مشخص کردن نوع فاضلاب، دبی و ارتفاع موردنیاز، پیشنهاد گزینه‌های هم‌ارز را دقیق‌تر می‌کند.
نکات نصب و نگهداری
- پمپ را روی سطح سفت یا پایه قرار دهید تا در لجن کف چاهک فرو نرود.
- سطح خاموشی شناور را طوری تنظیم کنید که موتور همیشه در محدوده خنک‌کاری مجاز باقی بماند.
- شیر یک‌طرفه مخصوص فاضلاب را در خط رانش نصب کنید تا فاضلاب پس از خاموشی به چاهک برنگردد.
- پس از پمپاژ سیال غلیظ، پمپ را مدت کوتاهی در آب تمیز کار دهید.
- مقاومت عایق موتور، سلامت کابل و آب‌بندی را در بازدیدهای دوره‌ای کنترل کنید.
پرسش‌های متداول
برای چاه فاضلاب ساختمان چه لجن‌کشی مناسب است؟
برای فاضلاب خانگی دارای دستمال و الیاف، لجن‌کش خردکن‌دار یا پمپ با پروانه گردابی و دهانه دست‌کم ۲ اینچ گزینه رایجی است. توان و ارتفاع بر اساس عمق چاه و فاصله تا شبکه انتخاب می‌شود.
آیا پمپ لجن کش را می‌توان برای آب تمیز استفاده کرد؟
از نظر فنی بله، اما راندمان لجن‌کش در آب تمیز معمولاً کمتر از کف‌کش هم‌توان است. اگر سیال همیشه تمیز است، پمپ کف کش انتخاب اقتصادی‌تری است.
تفاوت نصب ثابت و متحرک چیست؟
در نصب متحرک، پمپ روی پایه خود داخل چاهک قرار می‌گیرد و به شیلنگ یا لوله متصل می‌شود. در نصب ثابت، پمپ روی پایه اتصال کف و ریل راهنما سوار می‌شود و برای سرویس، بدون ورود به چاهک بیرون کشیده می‌شود.